آشنایی با لاستیک های خودرو، مواد تشکیل دهنده و انواع آنها

آشنایی با لاستیک های خودرو، مواد تشکیل دهنده و انواع آنها، لاستیک‌ها به عنوان واسط بین زمین و خودرو عمل کرده و کل وزن خودرو از طریق لاستیک‌ها به زمین منتقل شده و بر اساس قانون سوم نیوتن، خودرو شروع به حرکت می‌نماید که ترکیدن لاستیک در حین حرکت ممکن است خسارات جبران ناپذیری را بوجود بیاورد. در ادامه با ما همراه باشید تا اندکی بیشتر با کفش خودرویتان آشنا شوید.

مواد تشکیل‌دهنده لاستیک‌ها

از مواد شیمیایی، معدنی و طبیعی مختلفی در تولید لاستیک‌ها استفاده می‌گردد که هر یک ویژگی خاصی را در لاستیک رقم می‌زنند. مهم‌ترین مواد مورد استفاده در لاستیک‌ها عبارتند از:

کائوچو

کائوچو به دلیل خواص منحصر بفرد خود، کاربرد بسیاری در زندگی بشر داشته و نوع طبیعی آن از گیاهان خاصی گرفته می‌شود. جالب است بدانید که کائوچو برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم به صورت گسترده مورد استفاده قرار گرفت. کائوچو خود به سه نوع طبیعی، مصنوع و بازیافتی تقسیم‌بندی می‌شود که در ساخت لاستیک‌ها از ترکیب نوع طبیعی و مصنوعی استفاده می‌شود.

نخ

در بدنه تایرها لایه‌های نخی از جنس ریون، نایلون و یا پلی‌استر استفاده می‎‌شود که در اصطلاح کارکاس نامیده می‌شود. ظیفه این لایه‌های نخی، تحمل فشار وارده به تایر (به خصوص فشار باد) از داخل و بیرون است.

دوده

شاید دیگر انتظار این مورد نداشتید ولیکن دوده در میان فضاهای خالی بین مولکول‌های کائوچو قرار گرفته و باعث افزایش مقاومت کائوچو و بهبود خواص مکانیکی آن می‌گردد. شایان ذکر است گهگاه علاوه بر دوده از فیلرهایی نظیر کائولن نیز استفاده می‌گردد.

سیم

سیم‌های فولادی دارای پوششی از مس یا برنز بوده و جهت افزایش استحکام بخشی از لاستیک که بر روی طوقه قرار می‌گیرد؛ استفاده می‌شود.

حفاظت‌کننده‌ها

مواد موجود در هوا نظیر اكسيژن و ازون می‌تواند منجر به فرسودگی تایر گردد که جهت جلوگیری از این امر از موادی نظیر كسيدانت‌ها، موم‌ها، ضد اوزونانت‌ها و … استفاده مي‌شود.

سایر مواد

علاوه بر مواد فوق‌الذکر از برخی مواد شیمیایی دیگر نیز جهت فرآوری بهتر لاستیک استفاده می‌گردد.

انواع لاستیک

لاستیک‌ها را از دو دیدگاه مختلف می‌توان دسته‎‌بندی کرد:

1.ساختاری

2.عملکرد

به لحاظ ساختاری، لاستیک‌ها خود به نوع بایاس و رادیال تقسیم می‌شوند. لاستیک‌های بایاس دارای تکنولوژی قدیمی‌تر بوده و نخ‌های مورد استفاده نایلونی است. این لایه‌ها به صورت ضربدری روی یکدیگر قرار گرفته و سیم فولادی نیز فقط در ناحیه طوقه استفاده می‌شود. در لاستیک‌های نوع رادیال همانطور که از اسم آن نیز پیداست در جهت شعاع و عمود بر خط مرکزی لاستیک قرار گرفته و عمدتا از جنس ریون یا پلی‌استر است.

از دیدگاه عملکردی نیز لاستیک‌ها به 5 دسته چهار فصل، تابستانه، لاستیک‌های با عملکرد بالا، لاستیک مناسب برای انواع جاده‌ها و لاستیک‌های زمستانه (یخ‌شکن) تقسیم می‌شوند.

لاستیک‌های چهارفصل را که برای اولین بار توسط شرکت GoodYear روانه بازار شد شاید بتوان محبوب‌ترین نوع لاستیک نه تنها در بازار ایران بلکه در بازارهای جهانی دانست. در این نوع از لاستیک‌ها جهت ایجاد تعادل در تمامی فصول، لایه‌های نخ و لاستیک به صورت مساوی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

لاستیک‌های تابستانه نیز برای فصول تابستان طراحی شده و دارای عملکرد بهتری در جاده‌های خشک و گرم نسبت به 4 فصل هستند. لاستیک‌های با عملکرد بالا دارای عملکرد بهتری در سرعت‌های پایین، سر پیچ‌ها، سروصدای کم و … هستند. لاستیک مناسب برای انواع جاده‌ها عمدتا در وانت‌ها و SUVها استفاده شده و حتی در جاده‌های خاکی نیز عملکرد مناسبی از خود به نمایش می‌گذارند. لاستیک‎‌های یخ‌شکن نیز به منظور جلوگیری از لغزش و سر خوردن بر روی برف و یخ طراحی شده و در فصل زمستان استفاده می‎‌شوند.

طول عمر لاستیک خودرو

همانند سایر قطعات موجود در خودرو، نمی‌توان طول عمر دقیقی را برای لاستیک در نظر گرفت و بهترین مرجع جهت اطلاع از آن، کارخانه سازنده است ولیکن به عقیده بسیاری از کارشناسان، 100 هزار کیلومتر برای لاستیک عمر منطقی بوده و با احتساب پیمایش سالیانه 25 هزار کیلومتر، بهتر است هر 4 سال یکبار لاستیک تعویض شوند. چنانچه این تعویض نمودن‌ها و یا نگهداری به طور دقیق و منظم انجام نشود منجر به موارد چون ترکیدگی لاستیک می‌شود که در ادامه به دلایل این موضوع پرداخته شده است.